ขนาดประตู มีอะไรบ้าง ? ความต่างระหว่างประตูปกติและประตูสั่งผลิต

S.J.Sourcing สรุปให้

• ขนาดประตู มาตรฐาน 80 x 200 เซนติเมตร ใช้กับห้องนอนหรือห้องทั่วไป แต่ถ้าเป็นประตูหน้าบ้านควรเลือกความกว้าง 90-100 เซนติเมตร เพื่อให้ขนย้ายเฟอร์นิเจอร์ขนาดใหญ่เข้าออกบ้านได้สะดวกสบาย
• การเผื่อความกว้างประตูไว้ที่ 90 เซนติเมตรขึ้นไปในจุดสำคัญ ช่วยเตรียมพร้อมสำหรับการใช้รถเข็นหรือวีลแชร์ของผู้สูงอายุ ทำให้บ้านตอบโจทย์การใช้งานระยะยาวสำหรับทุกคนในครอบครัว
• การวัดขนาดประตูหน้างานจริง ต้องพิจารณาทั้งความกว้างช่องเปิดรวมวงกบและระยะเผื่อของวัสดุปูพื้น เพื่อป้องกันปัญหาบานประตูเบียดวงกบหรือขูดพื้นผิววัสดุต่าง ๆ จนเกิดความเสียหายตามมา
• บานประตูที่มีความสูงพิเศษระดับ 2.40 เมตรขึ้นไป ช่วยเพิ่มความโปร่งโล่งและทำให้ภาพลักษณ์ของบ้านดูโอ่โถงมากขึ้น ควรเลือกใช้บานพับคุณภาพสูงที่รับน้ำหนักได้เยอะ เพื่อลดโอกาสเกิดปัญหาประตูโก่งหรือบานตกในระยะยาว

การเลือก ขนาดประตู ที่เหมาะสม ช่วยลดปัญหาการใช้งานติดขัดหรือการต้องมานั่งรื้อถอนผนังเพื่อขยายช่องทางเดินภายหลัง เจ้าของบ้านหลายคนมักเจอปัญหาประตูทางเข้าเล็กเกินไปจนขนเฟอร์นิเจอร์เข้าบ้านไม่ได้ หรือเลือกประตูห้องน้ำผิดสัดส่วนจนบานประตูเปิดไปกระแทกอ่างล้างหน้าเสียหาย

บทความนี้จาก S.J.Sourcing ได้รวบรวมข้อมูลขนาดประตูที่เหมาะกับการใช้งานในพื้นที่ต่าง ๆ เพื่อให้คุณตัดสินใจเลือกซื้อได้อย่างถูกต้องแม่นยำค่ะ

เลือกอ่านตามหัวข้อ

• S.J.Sourcing สรุปให้
• ขนาดประตูมาตรฐาน มีอะไรบ้าง ?
• กฎหมายอาคารและมาตรฐานความปลอดภัยขนาดประตู
• ขนาดประตูห้องนอนและห้องนั่งเล่น ใช้เท่าไหร่ดี ?
• ขนาดประตูห้องน้ำทั่วไป เลือกใช้แบบไหนดี ?
• ขนาดประตูหน้าบ้านและประตูทางเข้าหลัก
• ขนาดประตูบานเลื่อนและประตูกระจก ที่ตอบโจทย์บ้านยุคใหม่
• วิธีการวัดขนาดประตูและวงกบก่อนสั่งซื้อ
• สรุป

ขนาดประตูมาตรฐาน มีอะไรบ้าง ?

ขนาดประตูมาตรฐาน ที่ใช้ในงานบ้านพักอาศัยทั่วไปมักมีความกว้าง 70, 80 และ 90 เซนติเมตร โดยมีความสูงส่วนใหญ่อยู่ที่ 200 เซนติเมตร การเลือกใช้ขนาดเหล่านี้ช่วยให้คุณหาซื้อหน้าบานสำเร็จรูปมาติดตั้งได้ทันทีโดยไม่ต้องรอผลิตใหม่ การทำความเข้าใจขนาดมาตรฐานจะช่วยประหยัดเวลาและควบคุมค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างได้ค่ะ

ความต่างระหว่าง ขนาดประตูปกติ และประตูสั่งผลิต

ความแตกต่างหลักอยู่ที่ความสะดวกและค่าใช้จ่าย โดยขนาดประตูมาตรฐานที่วางขายตามตลาดมักมีราคาถูกกว่า ติดตั้งได้ทันทีไม่ต้องรอการผลิต ส่วนประตูสั่งผลิตมักมีไว้สำหรับงานสถาปัตยกรรมเฉพาะทางที่ต้องการความกว้างหรือสูงเป็นพิเศษ

• ประตูสำเร็จรูปมักมีขนาดมาตรฐานคือ 70x200, 80x200 และ 90x200 เซนติเมตร
• ประตูสั่งผลิตเหมาะกับพื้นที่เพดานสูงหรือช่องเปิดที่กว้างกว่าปกติ
• การสั่งทำเฉพาะช่วยลดปัญหาการทุบหรือโบกปูนแก้ไขหน้างานในกรณีรีโนเวท

งานปรับปรุงบ้านเก่ามักเจอปัญหาช่องเปิดที่ไม่พอดีกับมาตรฐานปัจจุบัน การเลือกสั่งผลิตจะช่วยลดภาระการแก้ไขโครงสร้างปูนซึ่งอาจกระทบความแข็งแรงของผนัง ประตูสั่งผลิตยังเปิดโอกาสให้เลือกใช้วัสดุพรีเมียมหรือลวดลายที่ตรงใจได้มากกว่า

กฎหมายอาคารและมาตรฐานความปลอดภัยขนาดประตู

การเลือกขนาดประตูตามกฎหมายต้องพิจารณาความกว้างสุทธิที่เปิดออกได้จริงไม่น้อยกว่า 90 เซนติเมตร สำหรับประตูทางออกสุดท้ายหรือประตูหนีไฟเพื่อให้คนจำนวนมากอพยพได้ทันท่วงที กฎกระทรวงและกฎหมายควบคุมอาคารระบุชัดเจนว่าช่องประตูต้องไม่มีสิ่งกีดขวางและมีความสูงไม่ต่ำกว่า 2.00 เมตร เพื่อความปลอดภัยพื้นฐานในการใช้งานพื้นที่สาธารณะกับอาคารสูง

สำหรับอาคารพักอาศัยทั่วไป มาตรฐานความกว้างจะปรับเปลี่ยนตามลักษณะการใช้งาน เพื่อให้เกิดความคล่องตัวและรองรับการเคลื่อนย้ายสิ่งของต่าง ๆ

การติดตั้งประตูต้องคำนึงถึงทิศทางการเปิดโดยเฉพาะอาคารสาธารณะที่ต้องเปิดออกสู่ภายนอกเสมอ เพื่อป้องกันการเบียดกันจนเปิดประตูไม่ได้เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน เราแนะนำให้เว้นระยะห่างจากมุมผนังอย่างน้อย 10 เซนติเมตร เพื่อให้สามารถติดตั้งวงกบกับบานพับได้แข็งแรง และช่วยให้มือจับไม่กระแทกผนังจนเสียหายเมื่อใช้งานจริงในระยะยาวค่ะ

ขนาดประตูห้องนอนและห้องนั่งเล่น ใช้เท่าไหร่ดี ?

ขนาดประตูมาตรฐานที่เหมาะกับห้องนอนและห้องนั่งเล่นคือ 80 x 200 ซม. หรือ 90 x 200 ซม. ซึ่งเป็นสัดส่วนที่ช่วยให้การเข้าออกหรือการเคลื่อนย้ายเฟอร์นิเจอร์เข้าสู่ตัวบ้านทำได้สะดวกสบาย

สำหรับห้องนอนขนาด 80 x 200 ซม. เป็นตัวเลือกที่ลงตัวกับพื้นที่ใช้สอยส่วนใหญ่ ส่วนห้องนั่งเล่นหรือประตูทางเข้าหลักเรามักขยับไปใช้ขนาด 90 x 200 ซม. เพื่อเพิ่มความโปร่งและรองรับการขนโซฟาหรือตู้ขนาดใหญ่ได้ง่ายขึ้น

ปัจจุบันบ้านสมัยใหม่ที่มีเพดานสูงเริ่มขยับความสูงประตูไปที่ 220 ซม. เพื่อช่วยเพิ่มมิติให้ห้องดูไม่เตี้ยจนเกินไป การสั่งผลิตหรือซื้อบานสำเร็จรูปควรตรวจสอบระยะวงกบหน้างานจริงให้รอบคอบ เพื่อให้เหลือพื้นที่สำหรับการติดตั้งที่สวยลงตัวค่ะ

ขนาดประตูห้องน้ำทั่วไป เลือกใช้แบบไหนดี ?

ขนาดประตูห้องน้ำที่ใช้กันแพร่หลายที่สุดคือ 70x200 เซนติเมตร เพราะเป็นขนาดที่พอดีสำหรับการเดินเข้าออกโดยไม่กินพื้นที่สวิงบานประตูมากเกินไป ถ้าเป็นห้องน้ำในคอนโดหรือพื้นที่จำกัดอาจพบขนาด 60x200 เซนติเมตร ได้บ้าง แต่การใช้งานจริงจะค่อนข้างอึดอัดและขนย้ายสิ่งของลำบาก ตัวเลือกขนาดที่สอดคล้องกับการใช้งานจริงแบ่งได้ 3 ขนาดคือ

• 60 x 200 cm เหมาะกับห้องน้ำขนาดเล็กพิเศษหรือห้องน้ำใต้บันได
• 70 x 200 cm คือขนาดมาตรฐานสำหรับบ้านและอาคารทั่วไป
• 80 x 200 cm สำหรับบ้านที่ต้องการความสะดวก หรือเผื่อพื้นที่ให้ผู้สูงอายุ

การตัดสินใจเลือกต้องคำนึงถึงทิศทางการเปิดประตูไม่ให้ไปกระแทกกับอ่างล้างหน้าหรือโถสุขภัณฑ์ด้วย สำหรับวัสดุควรเลือกใช้ uPVC หรือ WPC แทนไม้จริง เพราะทนทานต่อความชื้นและน้ำได้ดีกว่า ไม่เกิดปัญหาบวมน้ำจนเปิดไม่ออกในระยะยาวค่ะ

ขนาดประตูหน้าบ้านและประตูทางเข้าหลัก

ขนาดประตูหน้าบ้านควรมีหน้ากว้างอย่างน้อย 90 เซนติเมตร สูง 200 เซนติเมตร เพื่อให้รองรับการใช้งานและการเคลื่อนย้ายเฟอร์นิเจอร์ชิ้นใหญ่ได้สะดวก ช่วยให้ทางเข้าดูโปร่งและใช้งานได้จริงในชีวิตประจำวัน โดยเราสามารถเลือกขนาดให้สอดคล้องกับรูปแบบสถาปัตยกรรมของตัวบ้านได้หลากหลายค่ะ

ขนาดประตู 2 บานและประตูบ้านขนาดใหญ่พิเศษ

ขนาดประตูสำหรับอาคารที่ต้องการความโอ่โถงหรือทางเข้าที่มีหน้ากว้างพิเศษ มักมีความกว้างรวมอยู่ที่ 160 - 240 เซนติเมตร ทั้งรูปแบบบานคู่เท่ากันและแบบบานลูกหนึ่งบานแม่หนึ่ง โดยความสูงจะขยับขึ้นไปตั้งแต่ 220 - 300 เซนติเมตร เพื่อความสมดุลกับโครงสร้างบ้านเพดานสูง การเลือกขนาดเหล่านี้ต้องพิจารณาพื้นที่วงกบและการเผื่อระยะติดตั้งอย่างแม่นยำ

• ขนาด 160 x 220 เซนติเมตร เหมาะกับบ้านขนาดกลางที่เน้นความโปร่ง
• ขนาด 200 x 240 เซนติเมตร ขนาดมาตรฐานสำหรับบ้านหรูหรือวิลล่า
• ขนาด 240 x 300 เซนติเมตรขึ้นไป ใช้สำหรับงานออกแบบพิเศษที่เน้นความอลังการ

ถ้าติดตั้งประตูที่มีขนาดใหญ่เกินมาตรฐาน น้ำหนักวัสดุจะเป็นปัจจัยหลักที่ต้องระวัง เราจำเป็นต้องเลือกใช้บานพับเกรดอุตสาหกรรมหรือระบบ Pivot Door เพื่อกระจายน้ำหนักลงสู่พื้น การใช้เฟรมอลูมิเนียมหรือเหล็กเสริมความแข็งแรงจะช่วยลดปัญหาบานโก่งตัวเมื่อต้องเจอกับสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงบ่อยค่ะ

ขนาดประตูบ้านบานคู่

ขนาดประตูบานคู่มาตรฐานที่ใช้กันแพร่หลายที่สุดคือ 160 x 200 เซนติเมตร โดยแบ่งเป็นบานละ 80 เซนติเมตร สองบานประกบกัน พื้นที่ความกว้างระดับนี้ช่วยให้การขนย้ายเฟอร์นิเจอร์ชิ้นใหญ่เข้าออกบ้านได้สะดวกกว่าประตูบานเดี่ยว

กรณีที่มีพื้นที่หน้าบ้านจำกัด เรามักเลือกใช้ขนาด 140 x 200 เซนติเมตร หรือเปลี่ยนไปใช้ประตูบานเหลื่อมที่มีขนาดบานไม่เท่ากัน เช่น ขนาดรวม 120 x 200 เซนติเมตร ที่แบ่งเป็นบานหลัก 80 เซนติเมตรและบานเสริม 40 เซนติเมตร เพื่อช่วยลดระยะสวิงพื้นที่ภายในบ้าน

• บานคู่ขนาดเล็ก ความกว้างรวม 140 เซนติเมตร สูง 200 เซนติเมตร
• บานคู่มาตรฐาน ความกว้างรวม 160 เซนติเมตร สูง 200 หรือ 220 เซนติเมตร
• บานคู่ขนาดใหญ่พิเศษ ความกว้างรวม 180 - 200 เซนติเมตร สูง 240 เซนติเมตร

บ้านยุคใหม่ที่มีเพดานสูงมักขยับความสูงประตูไปที่ 220 - 240 เซนติเมตร เพื่อเพิ่มความโปร่งโล่ง การกำหนดขนาดประตูต้องเผื่อพื้นที่ติดตั้งวงกบและความหนาของวัสดุปูพื้นด้วย เพื่อให้การเปิดปิดลื่นไหลไม่ติดขัดค่ะ

ขนาดประตูบานเลื่อนและประตูกระจก ที่ตอบโจทย์บ้านยุคใหม่

ขนาดประตูมาตรฐานสำหรับบ้านสมัยใหม่เริ่มต้นความสูงที่ 220 - 240 เซนติเมตร ช่วยให้พื้นที่พักผ่อนดูโปร่งสบายรับแสงสว่างธรรมชาติได้เต็มที่ การเลือกใช้บานประตูแบบสำเร็จรูปช่วยให้งานติดตั้งรวดเร็ว หรือเลือกสั่งตัดตามหน้างานจริงเพื่อให้ฟังก์ชันการใช้งานเชื่อมต่อกันได้อย่างลงตัว

การเลือกขนาดประตูสำหรับแบ่งสัดส่วนห้อง

การกั้นห้องนอนหรือห้องทำงานให้ดูสมดุล ความกว้างของบานเลื่อนแต่ละบานควรอยู่ระหว่าง 90 - 120 เซนติเมตร ระยะนี้ช่วยให้การเปิดปิดสะดวกและเคลื่อนย้ายเฟอร์นิเจอร์ได้ง่ายค่ะ สัดส่วนพื้นที่จริงส่งผลต่อจำนวนบานที่ต้องใช้ตามรายละเอียดดังนี้

• พื้นที่กว้าง 1.8 - 2.0 เมตร ใช้ประตูบานเลื่อนคู่ (2 บาน)
• พื้นที่กว้าง 2.7 - 3.0 เมตร ใช้บานเลื่อนสลับ 3 บาน เพิ่มพื้นที่ทางเดิน
• พื้นที่กว้าง 3.6 เมตรขึ้นไป ใช้บานเลื่อน 4 บานแบบเปิดแยกกลาง

กรณีเลือกบานประตูสูงเกิน 2.40 เมตร ต้องตรวจเช็คความแข็งแรงของรางแขวนและน้ำหนักเฟรมเพิ่มเติม การติดตั้งรางล่างแบบฝังพื้นช่วยลดโอกาสสะดุดล้มเวลาเดินข้ามโซนเมื่อเทียบกับรางลอยปกติค่ะ

ขนาดประตูกระจกที่ช่วยให้บ้านดูโปร่งโล่ง

การเลือกใช้บานกระจกที่มีความสูงตั้งแต่ 2.40 เมตรขึ้นไป ช่วยหลอกตาให้เพดานดูสูงและลดความอึดอัดภายในอาคารได้ทันทีค่ะ การขยายความสูงให้เกือบถึงฝ้าเพดานช่วยเพิ่มมุมมองสายตาพร้อมเปิดรับแสงสว่างเข้าสู่มุมมืด สถาปนิกส่วนใหญ่ออกแบบสัดส่วนเพื่อเน้นความโปร่งไว้ดังนี้

1. ความกว้างรวม 2.40 - 3.50 เมตร สำหรับบานเลื่อนคู่หรือบานเลื่อน 4 บาน
2. ความสูงบานประตู 2.40 - 2.70 เมตร เพื่อเปิดมุมมองแบบกว้างขวาง
3. การเลือกเฟรมอลูมิเนียมขอบบางหรือแบบซ่อนขอบ

การใช้กระจกหน้ากว้างช่วยลดรอยต่อเฟรมให้น้อยลง ทำให้พื้นที่ในบ้านเชื่อมต่อกับสวนและระเบียงภายนอกอย่างกลมกลืน การเลือกสั่งตัดขนาดเฉพาะให้พอดีกับพื้นที่จริงช่วยสร้างบรรยากาศที่ผ่อนคลายและดูทันสมัยขึ้นค่ะ

ขนาดประตูบานเลื่อนเดี่ยวสำหรับพื้นที่จำกัด

บานกระจกเดี่ยวสำหรับพื้นที่แคบมีความกว้างเริ่มต้นที่ 70 - 90 เซนติเมตร สูง 200 เซนติเมตร เพียงพอสำหรับการเดินผ่านเข้าออกรายบุคคล ระยะนี้ช่วยลดการใช้พื้นที่ได้มากกว่าประตูบานสวิงเกือบ 1 ตารางเมตร การติดตั้งในคอนโดหรือห้องน้ำเล็กใช้ความกว้าง 80 เซนติเมตรเป็นเกณฑ์ เพื่อรองรับการขนสิ่งของผ่านได้สะดวก สัดส่วนที่พบได้บ่อยมีดังนี้

• ขนาด 70 x 200 ซม. ใช้กับห้องเก็บของหรือมุมล้างจาน
• ขนาด 80 x 200 ซม. เหมาะกับห้องน้ำและห้องครัว
• ขนาด 90 x 200 ซม. สำหรับทางเชื่อมระหว่างห้อง

ความหนาของกระจกควรอยู่ที่ 6 - 8 มิลลิเมตร เพื่อให้น้ำหนักพอดีกับรางเลื่อน การวัดหน้างานจริงควรเผื่อระยะความสูงจากพื้นถึงวงกบ 5 มิลลิเมตร ป้องกันบานประตูติดขัดจากพื้นผิวที่ไม่สม่ำเสมอค่ะ

บานเลื่อน 2 บานสำหรับห้องทำงานและห้องนอน

บานเลื่อนคู่ที่ใช้กั้นห้องนอนมีความกว้างรวม 1.60 - 2.00 เมตร ความสูงเริ่มต้นที่ 2.00 - 2.40 เมตร ระยะนี้ช่วยให้ห้องดูกว้างขวางและใช้งานได้จริงค่ะ กรณีพื้นที่จำกัดสามารถปรับลดสัดส่วนได้ตามหน้างานคือ

• ขนาดกะทัดรัด กว้าง 1.20 ถึง 1.50 เมตร เหมาะกับคอนโด
• ขนาดมาตรฐาน กว้าง 1.60 ถึง 2.00 เมตร สำหรับทางเข้าออกทั่วไป
• ขนาดเฉพาะ กว้าง 2.00 เมตรขึ้นไป ใช้กับห้องที่เน้นความโปร่ง

การติดตั้งควรเผื่อระยะซ้อนของบานประตู 5 - 10 เซนติเมตร เพื่อป้องกันแสงลอดผ่านและช่วยให้ปิดสนิท การใช้รางเลื่อนแบบแขวนด้านบนช่วยลดปัญหาเรื่องการสะดุดรางที่พื้นค่ะ

วิธีการวัดขนาดประตูและวงกบก่อนสั่งซื้อ

การวัดขนาดประตูให้แม่นยำที่สุดต้องเริ่มจากการวัดพื้นที่วงกบด้านใน หรือช่องว่างที่บานประตูจะเข้าไปติดตั้งจริงโดยไม่รวมความหนาของตัววงกบ ถ้าเป็นการเปลี่ยนบานใหม่แทนบานเดิม เราควรวัดขนาดของบานประตูเดิมควบคู่ไปด้วย เพื่อป้องกันความผิดพลาดจากวงกบที่อาจมีการบิดตัวหรือเอียงตามอายุการใช้งาน วิธีการเก็บข้อมูลขนาดพื้นที่เพื่อนำไปสั่งซื้อบานประตูให้แม่นยำมีดังนี้

1. วัดความกว้างของวงกบด้านใน 3 จุด คือ ส่วนบน ส่วนกลาง และส่วนล่าง แล้วเลือกใช้ค่าที่สั้นที่สุด
2. วัดความสูงจากพื้นจนถึงขอบวงกบด้านใน 2 จุด คือ ฝั่งซ้ายและฝั่งขวา หากพื้นไม่สม่ำเสมอให้ยึดจุดที่ต่ำที่สุดเป็นหลัก
3. ตรวจเช็คความหนาของบานประตูเดิม โดยขนาดมาตรฐานส่วนใหญ่จะอยู่ที่ 35 - 40 มิลลิเมตร

สำหรับการสั่งซื้อประตูสำเร็จรูป ควรลบขนาดที่วัดได้ออกข้างละประมาณ 2 - 5 มิลลิเมตร เพื่อเป็นพื้นที่สำหรับติดตั้งบานพับและการยืดหดตัวของวัสดุตามสภาพอากาศ การเผื่อพื้นที่เล็กน้อยช่วยให้ช่างสามารถปรับแต่งหน้างานตามจุดต่าง ๆ ได้ง่ายขึ้น และลดโอกาสที่ประตูจะเบียดกับวงกบจนเปิดปิดลำบากค่ะ

สรุป

การเลือก ขนาดประตู ให้สัมพันธ์กับพื้นที่ใช้งานจริง ช่วยให้บ้านอยู่สบายและลดปัญหางบประมาณบานปลายจากการแก้ไขหน้างานภายหลัง หน้ากว้างมาตรฐาน 80 เซนติเมตร เหมาะกับห้องนอนทั่วไป แต่ถ้าเป็นประตูทางเข้าหลักหรือห้องที่มีผู้สูงอายุ ควรขยับไปใช้ขนาด 90 หรือ 100 เซนติเมตร เพื่อรองรับการขนย้ายเฟอร์นิเจอร์ชิ้นใหญ่หรือการใช้รถเข็นได้สะดวกขึ้น

การวัดหน้างานจริงต้องเผื่อระยะวงกบเพิ่มเติมข้างละประมาณ 5 เซนติเมตร และเช็คทิศทางการเปิดปิดไม่ให้ติดขัดกับเฟอร์นิเจอร์ส่วนอื่น ๆ ในห้อง แนะนำให้ปรึกษาช่างผู้เชี่ยวชาญอย่าง S.J.Sourcing เพื่อยืนยันระยะช่องว่างที่แน่นอนก่อนเริ่มสั่งผลิตนะคะ